IAS विनायक महामुनी यांच्या पुढाकारातून रिकाम्या सरकारी इमारतींचे ग्रामीण अभ्यास केंद्रांमध्ये रूपांतर

नागपूर : ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना दर्जेदार आणि शांत अभ्यासाचे वातावरण उपलब्ध करून देण्यासाठी जिल्हा परिषद नागपूर अंतर्गत एक अभिनव उपक्रम राबविण्यात येत आहे. IAS विनायक महामुनी यांच्या मार्गदर्शनाखाली सुरू करण्यात आलेल्या Project D.R.E.A.M. या उपक्रमामुळे गावांमधील रिकाम्या व वापरात नसलेल्या सरकारी इमारतींना नवे जीवन मिळाले असून त्या आता आधुनिक अभ्यासिका आणि वाचनालयांमध्ये रूपांतरित होत आहेत.

D.R.E.A.M. म्हणजे Dedicated Rooms for Empowerment, Awareness and Motivation. या प्रकल्पाचा उद्देश ग्रामीण विद्यार्थ्यांना शहरांप्रमाणेच चांगल्या सुविधा उपलब्ध करून देणे हा आहे.

गावभेटीदरम्यान अनेक रिकाम्या सरकारी इमारती दिसत असताना विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी योग्य जागा नसल्याचे वास्तव IAS विनायक महामुनी यांच्या निदर्शनास आले. याच संकल्पनेतून या प्रकल्पाचा जन्म झाला. सुरुवातीला जवळपास १५० वापरात नसलेल्या इमारतींची ओळख पटवण्यात आली. त्यानंतर ग्रामपंचायत, समाज भवन आणि सार्वजनिक जागांचा अभ्यास करून गावातील प्रतिनिधी, सरपंच आणि नागरिकांशी चर्चा करण्यात आली. या प्रक्रियेनंतर १०० D.R.E.A.M. रूम्स अंतिम करण्यात आल्या.

या अभ्यासिकांमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी आधुनिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. मराठी, हिंदी आणि इंग्रजी भाषेतील शेकडो पुस्तके, Smart TV, संगणक, इंटरनेट सुविधा, CCTV कॅमेरे, STEM Kits, इन्व्हर्टर बॅकअप, फर्निचर आणि शैक्षणिक साहित्यामुळे या जागा ग्रामीण विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणास्थान बनत आहेत.

विशेष म्हणजे या प्रकल्पात विद्यार्थ्यांचाही सहभाग घेण्यात आला. निबंध स्पर्धा, चित्रकला स्पर्धा आणि विविध उपक्रमांच्या माध्यमातून “Dream Library” ची संकल्पना विकसित करण्यात आली. स्थानिक ग्रामस्थ, शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांच्या सहभागातून वाचनालय समित्याही तयार करण्यात आल्या आहेत.

या उपक्रमामुळे गावांमध्ये शांत आणि सकारात्मक अभ्यासाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. डिजिटल शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध झाल्याने स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मोठा फायदा होत आहे. मुलांमध्ये वाचन संस्कृती वाढत असून महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांचाही या केंद्रांमध्ये सहभाग वाढत आहे.

IAS विनायक महामुनी म्हणाले की,

“माझे स्वप्न आहे की या लायब्ररी ग्रामीण विद्यार्थ्यांना मोठी स्वप्ने पाहण्याची आणि आत्मविश्वासाने पुढे जाण्याची प्रेरणा देतील.”

ग्रामीण शिक्षणाला नवी दिशा देणारा हा उपक्रम सध्या संपूर्ण राज्यात चर्चेचा विषय ठरत असून नागपूर जिल्ह्यातील हा प्रयोग इतर जिल्ह्यांसाठीही प्रेरणादायी ठरत आहे.